IZO

Databeschikbaarheid 2026: Krachten bundelen voor de zorg en ondersteuning

Met de start van 2026 zetten de 19 organisaties die deelnemen aan Platform IZO hun gezamenlijke inzet voor gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid in de langdurige zorg en het sociaal domein voort. Tijdens de bijeenkomst van januari werd duidelijk: de plannen zijn ambitieus, maar het succes valt of staat met de bereidheid om capaciteit te bundelen en gezamenlijk de schouders onder de belangrijkste prioriteiten te zetten.

Platform IZO (2).png

Samen bouwen aan het netwerkperspectief

Databeschikbaarheid betekent dat gegevens beschikbaar, bereikbaar en bruikbaar zijn op het moment dat een zorgprofessional, beleidsmaker of cliënt ze nodig heeft. Het uitgangspunt blijft dat gegevens eenmalig worden vastgelegd voor meervoudig gebruik. Dit sluit aan bij de principes van het netwerkperspectief, waarbij informatie veilig en eenduidig met de cliënt mee kan reizen door verschillende domeinen heen.


Goede datakwaliteit als fundament

Het realiseren van databeschikbaarheid en het netwerkperspectief staat of valt met de kwaliteit van de onderliggende gegevens. Goede datakwaliteit vormt daarom het fundament onder alle plannen en thema’s voor 2026. Het bepaalt in hoeverre informatie daadwerkelijk kan worden gedeeld, hergebruikt en toegepast in zorg en ondersteuning. Het gaat hierbij niet alleen om correcte gegevens, maar ook om volledigheid, consistentie en actualiteit.

"Schone, betrouwbare data ontstaan niet vanzelf: daar moeten we als organisaties actief aan werken." – Mark Boon (Zorgverzekeraars Nederland)


Plannen en thema’s voor 2026

De organisaties presenteerden hun plannen tijdens de bijeenkomst (zie de PDF onder 'Bekijk ook'). Deze landelijke thema’s komen bij meerdere IZO-partijen terug in hun jaarplannen:

  • Landelijk dekkend netwerk en generieke functies: Er wordt gewerkt aan een samenhangend geheel van infrastructuren en afspraken om het versnipperde zorglandschap te verbinden. Generieke functies zoals identificatie en authenticatie vormen hierbij de essentiële bouwstenen
  • KIK-V: Een landelijk programma in de ouderenzorg waarin zorgaanbieders en andere betrokken partijen een werkwijze hanteren om gegevens uit de dagelijkse zorgpraktijk te gebruiken voor het verkrijgen van betekenisvolle informatie over de kwaliteit en verantwoording van de zorg
  • EHDS: De implementatie van deze Europese verordening voor veilige zorggegevens staat in 2026 hoog op de agenda de leden van de brancheorganisaties van IZO, zoals ActiZ, Valente, de Nederlandse ggz en Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN).
  • Eenheid van Taal: Om informatie eenduidig te kunnen gebruiken, wordt verder gebouwd aan standaarden zoals de Basisgegevensset Zorg (BgZ), zibs en het Gemeentelijk Gegevensmodel (GGM)
  • Secundair datagebruik: Het inzetten van gezondheidsgegevens voor doelen buiten de zorgverlening zoals onderzoek, innovatie en beleidsvorming
  • Verbreding naar het sociaal domein: Initiatieven zoals KIK-V en het netwerkmodel iWlz verbreden hun blik voorbij de zorg, zodat informatie veilig en eenduidig met de cliënt kan meereizen tussen zorg en ondersteuning


Meer capaciteit en gezamenlijke inzet nodig

Richard Mooren (de Nederlandse ggz) signaleert namens de gezamenlijke branches een groot knelpunt: “Ik zie dat de capaciteit voor digitalisering in de care-sector te klein is, terwijl er straks wel aan Europese en landelijke verplichtingen voldaan moet worden”. Hij benadrukt dat organisaties gezamenlijk moeten uitdragen dat databeschikbaarheid, ook in de langdurige zorg en het sociaal domein, essentieel is en dat hiervoor meer middelen nodig zijn.

“Ik zie dat de capaciteit voor digitalisering in de care-sector te klein is, terwijl er straks wel aan Europese en landelijke verplichtingen voldaan moet worden.” — Richard Mooren (de Nederlandse ggz)


Oproep: De schouders eronder

De oproep van de branches is niet alleen een signaal, maar een directe uitnodiging aan de langdurige zorg en het sociaal domein: door capaciteit te bundelen en samen te bepalen waar we de schouders onder zetten, bereiken we meer dan wanneer iedereen afzonderlijk blijft werken. Alleen door deze gezamenlijke inzet kan data daadwerkelijk waarde leveren voor cliënten, professionals en beleidsmakers.


Bekijk ook:

Over Platform IZO

Negentien organisaties werken in Informatievoorziening Zorg en Ondersteuning (IZO) samen om de samenhang in de langdurige zorg en ondersteuning te bevorderen. Het platform komt maandelijks bijeen om koers te zetten richting het netwerkperspectief.