IZO: informatievoorziening langdurige zorg

Goede gegevens voor goede gezondheid

Passende zorg en ondersteuning vragen om goede gegevens (oftewel: data) op de juiste plek en op het juiste moment. Steeds vaker zijn deze gegevens elektronisch beschikbaar voor alle betrokken organisaties en sectoren. Dat vraagt om een heldere visie, goede samenwerking en duidelijke afspraken binnen én tussen organisaties, professionals, burgers en hun sociale netwerk. Niet alleen voor informatie om zorg en ondersteuning te kunnen bieden, maar ook voor kwaliteits- en verantwoordingsinformatie.

Als data beschikbaar zijn en uitgewisseld kunnen worden, hebben professionals tijdige, volledige en betrouwbare informatie om hun werk goed te kunnen doen en houden zij meer tijd over voor zorg en ondersteuning. Goede databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling voorkomen ook onnodige administratie, zoals overtypen, misverstanden en fouten. Om databeschikbaarheid voor elkaar te krijgen, zijn afspraken nodig over welke gegevens we op welke manier vastleggen, wie deze mag inzien en gebruiken, en hoe deze worden uitgewisseld.

Als professionals en burgers over actuele en volledige gezondheidsgegevens beschikken, kunnen ze samen beslissen wat de beste aanpak is. Beleidsmakers en kwaliteitsmanagers zijn met data in staat om te leren en te verbeteren én uitkomsten te vergelijken met andere organisaties. Daarnaast worden gegevens gebruikt voor het bekostigen van zorg en ondersteuning. Zo delen burgers bijvoorbeeld gegevens om zorg vergoed te krijgen. Inkopers van zorg- en ondersteuning gebruiken gegevens om de zorg en ondersteuning in te kopen en declaraties af te handelen. Toezichthouders worden met data ondersteund in het houden van toezicht op kwaliteit, doelmatigheid en uitkomsten van zorg en ondersteuning. Onderzoekers hergebruiken data voor wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld voor preventie. Tot slot bevorderen systeempartijen met behulp van data netwerkzorg door samenwerking tussen zorg, sociaal domein en preventie. En stimuleren het vermogen van systemen om samen te werken en data uit te wisselen op een consistente manier, door gebruik van open standaarden.

Afbeelding: Gebruikers van data in zorg en ondersteuning

Snel inzicht in de vijf doelen van gegevensuitwisseling in de zorg? Bekijk het overzicht van platform Zó werkt de zorg.

Zorg en ondersteuning worden steeds vaker vanuit één of meerdere netwerken geleverd. Met de verschuiving van de focus op zorg naar de focus op gezondheid komen er nieuwe netwerken en domeinen bij. Dit vraagt om een visie op hoe gegevens worden vastgelegd en informatie beschikbaar wordt gesteld. Binnen de langdurige zorg en ondersteuning noemen we de informatiekundige visie het netwerkperspectief. Uitgangspunt bij het netwerkperspectief is het eenmalig registreren en meervoudig gebruiken van gestructureerde data volgens een bepaalde standaard. Deze visie draagt bij aan databeschikbaarheid.

De beweging naar databeschikbaarheid is ook terug te zien in:

Het belang van efficiënte elektronische gegevensuitwisseling voor passende zorg en ondersteuning blijkt ook uit:

de wet Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg;
het Gezond en Actief Leven Akkoord;
de Hervormingsagenda Jeugd;
het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg.

De programma’s Actieprogramma iWlz, eOverdracht, KIK-V, Vernieuwing van de informatie-uitwisseling in het Sociaal Domein (ViSD) en de initiatieven van de Directie Informatiebeleid/CIO van het Ministerie van VWS werken vanuit het netwerkperspectief door:

met alle betrokken (regionale) partijen afspraken te maken over principes, grondslagen en kaders voor meervoudig gebruik van elektronische data;
te werken vanuit informatiestandaarden;
doorlopend van elkaar te leren.

Wil je meer weten over wat deze programma’s voor jouw organisatie kunnen betekenen of ermee aan de slag gaan? Ga dan naar de website van Actieprogramma iWlz, Data voor gezondheid, eOverdracht, Ketenbureau i-Sociaal Domein en KIK-V en bouw mee aan de zorg en ondersteuning van de toekomst.

Actieprogramma iWlz

Gegevensuitwisseling en informatievoorziening cliënt, zorgprofessionals en ketenpartijen

Het Actieprogramma iWlz heeft als doel te zorgen voor tijdige, volledige en betrouwbare informatie over Wlz-zorg voor zowel zorgprofessionals als cliënten. Het programma richt zich op het versterken van de informatiepositie van cliënten en het verminderen van administratieve lasten.

Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat gegevens slechts één keer worden vastgelegd en vervolgens meervoudig kunnen worden gebruikt. Dit gebeurt door optimaal gebruik te maken van de informatie die al in het primaire proces wordt geregistreerd.

Het Actieprogramma iWlz richt zich specifiek op de benodigde informatie voor de administratie en bedrijfsvoering van betrokken partijen. Het Actieprogramma realiseert het netwerkmodel iWlz bestaande uit bronregisters. Het eerste register, het indicatieregister, is op 5 juli 2023 in gebruik genomen.

Meer lezen over Actieprogramma iWlz? Ga naar de website van iStandaarden.

eOverdracht

Elektronische verpleegkundige overdracht tussen zorgorganisaties

Het programma eOverdracht heeft als doel de verpleegkundige overdracht tussen zorgorganisaties gestructureerd en elektronisch te laten plaatsvinden door gebruik van de informatiestandaard eOverdracht. Het uitgangspunt is om zonder informatieverlies en overtypen verpleegkundige overdrachten door de hele keten van systeem naar systeem over te dragen. Daarnaast is het doel om gegevens éénmalig vast te leggen en daarna te hergebruiken. Zo blijft er meer tijd over voor daadwerkelijke zorg aan cliënten en krijgen deze de zorg die ze nodig hebben.

eOverdracht levert tijdwinst op, omdat zorgprofessionals efficiënter kunnen werken en voor cliënten is het prettig dat zij nog maar één keer hun verhaal hoeven te vertellen. Bovendien wordt de kwaliteit van zorg beter omdat iedereen op elk moment toegang heeft tot de juiste, actuele gegevens.

Meer lezen over eOverdracht? Ga naar de website van eOverdracht.

Gezondheidsinformatiestelsel: databeschikbaarheid, vertrouwen en regie

Initiatieven van de Directie Informatiebeleid/CIO van VWS

Samen met het zorgveld werkt (o.a. de Directie Informatiebeleid/CIO van) het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel op de fundamenten databeschikbaarheid, vertrouwen en regie. Om daar te komen, zijn verschillende dingen nodig. Een landelijk dekkend netwerk van infrastructuren bijvoorbeeld. Vertrouwensafspraken over gegevensbescherming en privacy. En voorzieningen, standaarden en afspraken om de juiste gezondheidsgegevens op het juiste moment op de juiste plek te krijgen. Op al deze punten zijn en worden door VWS en het zorgveld al belangrijke stappen gezet. Daarbij geeft de Nationale Visie en Strategie richting en zorgt VWS voor regie.

Meer lezen over alles wat Directie Informatiebeleid/CIO doet, en wat jij kunt doen? Ga naar de website Data voor gezondheid.

KIK-V

Gegevensuitwisseling tussen verpleeghuiszorg en informatie-vragende partijen

KIK-V staat voor Keteninformatie Kerngegevens Verbeteren. Binnen het Programma KIK-V werken informatie-vragende partijen samen met zorgaanbieders in de verpleeghuiszorg aan het beter afstemmen en uitwisselen van gegevens. Het doel van KIK-V is dat de uitwisseling van kwaliteits-, personeels, cliëntkeuze- en bedrijfsvoeringsinformatie door betrokken partijen beter verloopt en informatie kan worden hergebruikt. Dit zorgt voor betere informatie-uitwisseling en minder administratieve lasten voor de zorgaanbieder. Daarnaast zorgt deelname aan KIK-V voor een verbetering van de actualiteit, kwaliteit, tijdigheid en vergelijkbaarheid van informatie. Er worden afspraken gemaakt over hoe gegevens worden uitgevraagd, waarom en hoe deze worden uitgewisseld. Op deze manier kunnen zorgaanbieders zelf hun data geautomatiseerd en veilig beschikbaar stellen en informatie-vragende partijen zelf hun antwoorden ophalen uit het datastation van de zorgaanbieder.

Meer lezen over KIK-V? Ga naar de website van KIK-V.

Vernieuwing informatie-uitwisseling in het sociaal domein (ViSD)

Eén bron met gegevens rondom cliënten met een zorg- of ondersteuningsvraag

Het doel van ViSD is samenhangende, transparante en duurzame informatie-uitwisseling binnen het sociaal domein (Wmo en Jeugdwet). Het uitgangspunt is dat er één bron komt met gegevens rondom cliënten met een zorg- of ondersteuningsvraag. Gemeenten, zorgaanbieders en ketenpartners werken hierbij volgens een zogenaamd netwerkmodel samen. Dankzij betere informatie-uitwisseling hoeven cliënten maar één keer hun verhaal te doen en krijgen zij meer regie over hun ondersteuning. Daarnaast hoeven professionals minder tijd te besteden aan administratie en kunnen zij persoonsgerichter werken. Kortom, de efficiëntie wordt vergroot en de kwaliteit van zorg wordt beter en de toegankelijkheid blijft gegarandeerd.

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein draagt bij aan het netwerkmodel door richting te geven aan en aan te sluiten bij de Nationale Visie en Strategie (NVS), het Federatief Datastelsel (FDS), ViSD, iWlz en Europese ontwikkelingen. Het Ketenbureau zet hiervoor Proofs of Concept in om te onderzoeken hoe informatiemodellen, schone data en netwerkgericht werken kunnen bijdragen aan meer grip op de keten en betere aansluiting tussen verschillende zorgwetten.

Meer lezen over de Vernieuwing informatie-uitwisseling Sociaal Domein? Ga naar de website van het Ketenbureau i-Sociaal Domein.

december 2025

Video: uitleg netwerkperspectief aan de hand van enkele trajecten in de informatievoorziening